Leuk dat je de Wijkbot bent tegengekomen, of van Wijkbot hebt gehoord. Lees verder om een introductie te krijgen over het ontstaan en het levenspad van Wijkbot.
Op deze website vind je vele voorbeelden van wijkbots gemaakt in workshops, in het living lab Cities of Things LAB010, bij studentenprojecten en bij festivals. Neem contact op met Iskander als je meer wilt weten, of wil dat we een workshop wil organiseren.
Wijkbot is begonnen als een laagdrempelige manier om stadsrobots snel te kunnen prototypen door iedereen. In het project Cities of Things LAB010 (2022-2024) werkte we samen met Afrikaander Wijkcooperatie, en hebben gedurende een jaar met een denktank van bewoners nagedacht wat de stadsrobots in de Afrikaanderwijk zouden kunnen betekenen. Het werd een inzamelbot, die naar overgebleven voedsel van de marktkooplui op de markt, ook verhalen kan verzamelen, en mensen bij elkaar kan brengen. De verschijning van de Inzamelbot is geïnspireerd op het nieuw geopende Grondstoffenstation van de Wijkcooperatie.
Het Wijkbot-platform zoals we dat gestandaardiseerd hebben, is houten plank van 60×80 cm met wielen, aangestuurd door een tweedehands Hoverboard met afstandsbediening, met de mogelijkheid om via standaard componenten tot aan autonome besturing uit te breiden.
Door een enthousiaste medewerker van Wijkcooperatie zijn inmiddels verschillende workshops gehouden om met overgebleven verpakkingsmateriaal stadsrobots te verbeelden. Met de mensen van de woningbouwvereniging, en een aantal keren al met klassen lagere schoolkinderen.
Meer en meer hebben we ontdekt dat het Wijkbot-platform een hele goede manier is om het gesprek op gang te brengen, om kennis te laten ontstaan, en om burgers, ontwerpers en beleidsmakers een mogelijkheid te geven hun stem en visie op het samen leven met stadsrobots te laten verbeelden.
We hebben dit ervaren in workshops bij onder andere PublicSpaces (Amsterdam), Society 5.0 festival (Amsterdam), Smart & Social Fest (Rotterdam), Climate Change meets Creative Coding (Hamburg), ThingsCon (Amsterdam, Rotterdam).
Gedurende de afgelopen jaren zijn er vele studentenprojecten uitgevoerd met het Wijkbotplatform als basis of middel. Zowel conceptueel, ontwerpend, als technisch. Er zijn autonome versies gemaakt, apps om inspiratie op te doen, speculatieve robots voor in de wijk, en heel praktische helpers. Oa aan Hogeschool Rotterdam, Haagse Hogeschool, Avans, TU Delft.
Wijkbot is een initatief van Cities of Things en Creating010. Cities of Things is een kennisplatform en onderzoeksprogramma ontstaan aan de TU Delft, faculteit industrieel ontwerpen in 2018, waarin de onderzoekers nieuwsgierig waren naar de invloed van het samenleven met autonomen objecten in het straatbeeld, en hoe daarvoor te ontwerpen.
Creating010 is de onderzoeksgroep van Hogeschool Rotterdam, waarbinnen het lectoraat Civic Prototyping specifiek kijkt hoe door co-prototyping en co-design samen burgers en ontwerpers en andere stakeholders samen kunnen ontwerpen en maken om nieuwe kennis te laten ontstaan.
We hebben als resultaat van de samenwerking inmiddels drie hoofdstukken in het jaarboek van het Network of Applied Design Research gepubliceerd, waarvan “Between Experiments” de core van Wijkbot verwoord, en het een van de cases is bij “Design in the Real, designing for the fifth order of design”, en bij het toepassen van AI visualisaties als prototyping tool in “Scaffolding of Imagination”, zie volledige lijst hieronder. Hier staan ook twee papers genoemd die de basis waren vanuit Cities of Things.
Referenties
Lupetti, M. L., Smit, I., & Cila, N. (2018, September). Near future cities of things: addressing dilemmas through design fiction. In Proceedings of the 10th Nordic Conference on Human-Computer Interaction (pp. 787-800). [ACM]
Lupetti, Maria & Cila, Nazli. (2019). Envisioning and Questioning Near Future Urban Robotics. [Researchgate]
Jaskiewicz, Tomasz & Smit, Iskander (2024). Between Experiments Leveraging Prototypes to Trigger, Articulate, and Share Informal Knowledge [Taylor Francis]
Scaffolds of Imagination: Partnering with AI-image generation in Civic Prototyping (Tomasz Jaśkiewicz, Iskander Smit, Peter van Waart, Manon Mostert van der Sar, Evin Wijninga), 2025 [NADR]
Stompff, G., Jaskiewicz, T., Nachtigall, T., & Smit, I. (2025). Design in the Real World: Facilitating Collective Learning through Design. In Applied Design Research (pp. 290-308). CRC Press. [Taylor Francis]